Kontynuuj W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".


» INSTYTUCJE UNII EUROPEJSKIEJ

PARLAMENT EUROPEJSKI

 Jednoizbowy Parlament Europejski jako głos obywateli, wybierany jest co pięć lat w celu reprezentowania interesów państw członkowskich w dialogu z innymi instytucjami UE. W chwili obecnej w Parlamencie zasiada 785 członków ze wszystkich 27 krajów Unii. Parlamentarzyści zasiadają w Parlamencie Europejskim według przynależności do ogólnoeuropejskiego ugrupowania politycznego które sami wybierają.  W wyborach parlamentarnych jednak starują zwykle w barwach partii istniejącej w danym kraju, a dopiero po wejściu do Parlamentu wybierają jedną z frakcji politycznych funkcjonujących w Parlamencie lub pozostają niezależni.
 
Siedziba Parlamentu
Parlament Europejski posiada trzy siedziby: w Brukseli, Luksemburgu i Strasburgu.
Główne posiedzenia Parlamentu, zwane sesjami plenarnymi odbywają się w Strasburgu, natomiast komisje parlamentarne w Brukseli. Luksemburg stał się siedzibą administracji Parlamentu. Parlament Europejski pracuje w 23 językach urzędowych UE.
 
Zadania Parlamentu
Podstawowym zadaniem parlamentu jest uchwalanie prawa europejskiego, sprawowanie nadzoru demokratycznego nad pozostałymi instytucjami UE (zwłaszcza nad Komisją) oraz sprawowanie pieczy wspólnie z Radą nad budżetem UE.
Prace w Parlamencie można podzielić na dwa etapy. Pierwszy to przygotowanie do sesji plenarnej, za które odpowiedzialni są posłowie z poszczególnych komisji parlamentarnych, którzy specjalizują się w określonych dziedzinach działalności UE. Drugi etap to sesje plenarne, które odbywają się zwykle w Strasburgu i trwają jeden tydzień w miesiącu lub też dwutygodniowe sesje w Brukseli. Podczas sesji plenarnych parlamentarzyści debatują nad wnioskami legislacyjnymi i głosują poprawki przed podjęciem ostatecznej decyzji co do całego aktu.
 
 
RADA UNII EUROPEJSKIEJ
 
Rada Unii Europejskiej to główny organ decyzyjny Wspólnoty Europejskiej. W skład Rady wchodzą ministrowie rządów wszystkich państw członkowskich. O uczestnictwie danego ministra w spotkaniu decyduje tematyka poruszana na posiedzeniach.
Istnieje dziewięć konfiguracji Rady:
·          Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych
·          Rada ds. Gospodarczych i Finansowych
·          Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
·          Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Polityki dotyczącej Konsumentów
·          Rada ds. Konkurencyjności
·          Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii
·          Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa
·          Rada ds. Środowiska
·          Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury
 
 
Zadania Rady
Do zadań Rady należy przyjmowanie europejskich aktów prawnych oraz budżetu we współpracy z Parlamentem Europejskim, koordynowanie kierunków polityki społecznej i gospodarczej, zawieranie umów międzynarodowych z innymi krajami i organizacjami międzynarodowymi. Ponadto, określanie kierunków Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz nadzorowanie współpracy pomiędzy organami sprawiedliwości i policji w sprawach karnych.
 
Decyzje Rady podejmowane są większością głosów, choć w sprawach bardziej delikatnych tj. podatki, azyl, polityka zagraniczna wymagana jest jednomyślność. Każde państwo posiada odpowiednią liczbę głosów, która odzwierciedla liczbę ludności danego kraju. Liczba głosów ważona jest jednak na korzyść państw słabiej zaludnionych.
Nie więcej niż cztery razy do roku odbywają się tak zwane spotkania na szczycie. Biorą w nich udział prezydenci i/lub premierzy krajów członkowskich i wspólnie ustanawiają wytyczne dotyczące polityki UE.
 
Prezydencja Rady
Co sześć miesięcy następuje zmiana Prezydencji Rady. Każdy kraj członkowski przejmuje kolejno przewodnictwo i odpowiedzialność za porządek obrad Rady.
 
Rok
1 I – 30 VI
1 VII – 31 XII
2000
Portugalia
Francja
2001
Szwecja
Belgia
2002
Hiszpania
Dania
2003
Grecja
Włochy
2004
Irlandia
Holandia
2005
Luksemburg
Wielka Brytania
2006
Austria
Finlandia
2007
Niemcy
Portugalia
2008
Słowenia
Francja
2009
Czechy
Szwecja
2010
Hiszpania
Belgia
2011
Węgry
POLSKA
2012
Dania
Cypr
2013
Irlandia
Łotwa
2014
Grecja
Włochy
 
 
 
KOMISJA EUROPEJSKA
 
Komisja Europejska jest niezależna od rządów państw członkowskich. Zadaniem Komisji jest reprezentowanie i ochrona interesów całej UE. Ponadto Komisja przygotowuje i przedkłada Parlamentowi i Radzie wnioski dotyczące nowych aktów prawa europejskiego. Odpowiedzialna jest także za wdrażanie polityk UE i wydatkowania funduszy unijnych. Wspólnie z Trybunałem Sprawiedliwości egzekwuje stosowanie prawa europejskiego oraz reprezentuje UE na arenie międzynarodowej.
Siedzibą Komisji jest Bruksela, gdzie raz w tygodniu (zwykle w środę) odbywają się spotkania. Oprócz Brukseli, Komisja posiada biura w Luksemburgu, ponadto ma reprezentacje we wszystkich krajach członkowskich oraz liczne przedstawicielstwa na świecie.
W skład Komisji wchodzi 27 członków (po jednym z każdego kraju), których pracę wspomaga 24 000 urzędników pracujących w większości w Brukseli. Komisarze są odpowiednikiem ministrów w rządzie, z których każdy odpowiedzialny jest za daną dziedzinę pracy. Po przystąpieniu Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej, uznano, iż liczba członków w Komisji jest zbyt dużą, co uniemożliwia jej prawidłowe funkcjonowanie. W związku z tym, ustalono, iż wraz z nowa kadencją w listopadzie 2009 roku, liczba komisarzy zostanie ograniczona, a członkowie Komisji będą mianowani na zasadzie rotacji. Ostatecznego wyboru liczby komisarzy dokona jednomyślnie Rada.
Przewodniczący, jak i członkowie Komisji wybierani są na pięć lat. Wyboru komisarzy dokonują rządy poszczególnych państw w porozumieniu z przewodniczącym Komisji. Przewodniczący natomiast wybierany jest przez rządy państw UE, poczym jego kandydatura zatwierdzana jest przez Parlament Europejski.
Do 31 października 2009 roku Przewodniczącym Komisji Europejskiej będzie Portugalczyk Jose Manuel Barroso.
 
 
TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI
 
Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich utworzony został na mocy traktatu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali w 1952 roku. Siedziba Trybunału znajduje się w Luksemburgu. W jego skład wchodzi 27 sędziów z każdego państwa członkowskiego oraz 8 rzeczników generalnych obsadzanych na sześcioletnią, odnawialną kadencję.
Trybunał Sprawiedliwości jest sądem międzynarodowym, konstytucyjnym i administracyjnym, który dba o to, aby prawo było jednakowe dla wszystkich obywateli oraz aby sądy krajowe nie wydawały rozbieżnych wyroków w tych samych sprawach. Trybunał dba również o to, by wszystkie państwa unijne i instytucje przestrzegały nałożonego na nie prawa. Ponadto, ma prawo do rozstrzygania sporów prawnych pomiędzy państwami członkowskimi, instytucjami UE, osobami prawnymi i fizycznymi.
W celu usprawnienia działania Trybunału Sprawiedliwości i zapewnienia obywatelom lepszej ochrony prawnej, w 1989 r. został powołany Sąd Pierwszej Instancji, który odpowiada zwłaszcza za sprawy wnoszone przez osoby fizyczne, firmy, organizacje oraz sprawy związane z prawem konkurencji.
Utworzony został także Sąd do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej, który odpowiedzialny jest za rozstrzyganie sporów między Unią Europejską i jej pracownikami.
Wyroki Trybunału przyjmowane są zwykłą większością głosów i ogłaszane na rozprawach jawnych, decyzje publikowane są w dniu ich ogłoszenia.
 
 
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
 
Trybunał Obrachunkowy został utworzony w 1975 roku, swoją siedzibę ma w Luksemburgu. Do zadań Trybunału Obrachunkowego należy kontrola funduszy unijnych pochodzących od podatników. Trybunał ma za zadanie sprawdzić czy są one pozyskiwane i wydawane zgodnie z prawem i zamierzonym celem. Trybunał może skontrolować każdą osobę lub organizację, nie ma jednak uprawnień do egzekwowania prawa. W momencie odkrycia jakiejkolwiek nieprawidłowości Trybunał Obrachunkowy informuje Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).
Obok kontroli właściwego wykonania budżetu UE, trybunał wspomaga Parlament Europejski i Radę przedkładając corocznie sprawozdanie z kontroli finansowej za poprzedni rok budżetowy oraz wydaje opinie na temat wniosków legislacyjnych dotyczących finansowania oraz działań związanych ze zwalczaniem nadużyć.
Trybunał Obrachunkowy składa się z 27 członków, po jednym z każdego kraju, mianowanych przez Radę na sześcioletnią, odnawialną kadencję. Ponadto, spośród członków Trybunału wybierany jest także Prezes na trzyletnią kadencję. Obecnie, od 2005 roku Prezesem Trybunału Obrachunkowego jest Austriak, Hubert Weber.
 
 
EUROPEJSKI BANK CENTRALNY
 
Europejski Bank Centralny z siedzibą we Frankfurcie nad Menem powstał 1 czerwca 1998 roku. EBC odpowiada za zarządzanie wspólną walutą euro, która została wprowadzona 1 stycznia 1999 roku.
Europejski Bank Centralny skupia się głównie na zapewnieniu stabilności cen, a co się z tym wiąże uniknięcia szkodliwego wpływu inflacji na gospodarkę UE. Ponadto, nadzoruje systemy bankowe w krajach Unii, zbiera dane statystyczne dla prowadzenia polityki monetarnej. Odpowiada za współpracę z innymi organami w zakresie regulacji rynków finansowych oraz podejmuje działania zmierzające do zapobiegania fałszowaniu banknotów.
Bank Centralny podejmuje niezależne od rządów i instytucji decyzje. Prezesem Europejskiego Banku Centralnego jest Jean-Claude Trichet.
 
  
EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY
 
Europejski Bank Inwestycyjny traktowany jest jako swoista pomocna dłoń służąca do udzielania pożyczek na projekty infrastrukturalne takie jak lotniska, sieci kolejowe i drogowe, jak również programy ochrony środowiska. Z pomocy skorzystać zwłaszcza mogą mniej zamożne regiony, kraje kandydujące i rozwijające się. Bank udziela także kredytów inwestycyjnych dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Siedzibą Banku Inwestycyjnego jest Luksemburg.
 
 
 
EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY
 
EKES składa się z 344 członków i pełni przede wszystkim funkcję doradczą i opiniodawczą w przypadku decyzji związanych z zatrudnieniem, wydatkami socjalnymi, kształceniem zawodowym itp. Zasadniczo można stwierdzić, iż Komitet pełni trzy podstawowe funkcje: doradza Radzie, Komisji i Parlamentowi Europejskiemu; zachęca społeczeństwo do zaangażowania się w kształtowanie polityki unijnej oraz wspiera rolę społeczeństwa obywatelskiego w krajach poza UE.
 
 
 
KOMITET REGIONÓW
 
W skład Komitetu Regionów wchodzą najczęściej działacze samorządów regionalnych lub burmistrzowie miast, których zadaniem jest wyrażanie poglądów na temat aktów prawnych Unii z perspektywy lokalnej i regionalnej.
Do obowiązków Komisji i Rady UE należy konsultowanie się z Komitetem Regionów w sprawach mających bezpośrednie znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych. Komitet wydaje także opinie z własnej inicjatywy lub na żądanie i przedstawia je Komisji, Radzie i Parlamentowi.
Ogólne wytyczne co do polityki i działania Komitetu podejmowane są podczas sesji plenarnych, które odbywają się pięć razy w roku.