Kontynuuj W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".


» KONSTYTUCJA DLA EUROPY

Projekt Konstytucji dla Europy opracował Konwent Unii Europejskiej powołany specjalnie do tego celu. Prace nad Konstytucją zakończyły się 10 lipca 2003 roku, a 18 czerwca 2004 roku Rada Europejska zatwierdziła projekt i z tą chwilą rozpoczął się proces ratyfikacji traktatu. Konstytucja dla Europy składa się z preambuły, czterech części podzielonych na rozdziały, załączników i protokołów. Pierwsza część Konstytucji składa się 60 artykułów zawierających podstawowe informacje na temat funkcjonowania Unii. Część druga to Karta Praw Podstawowych Unii, w trzeciej, najobszerniejszej, zawarte są informacje na temat polityki, instytucji, prawa i sposobu funkcjonowania Unii. W części czwartej zawarto postanowienia ogólne i końcowe oraz informacje o wejściu Konstytucji w życie. Dodatkowo do Traktatu dołączono deklaracje i protokoły uczestników Konferencji.

Konstytucja zakłada zastąpienie dotychczasowych praw Unii, uchylenie Traktatu rzymskiego, Traktatu z Maastricht oraz traktatów i aktów je zmieniających i uzupełniających. Ponadto, Konstytucja mówi o uzyskaniu przez UE osobowości prawnej. Przepisy Konstytucji mają mieć pierwszeństwo przed prawem ustanowionym przez instytucje i organy UE oraz państwa członkowskie; liczba członków w Parlamencie Europejskim nie będzie mogła przekroczyć 750 osób; powołano Ministra Spraw Zagranicznych Unii (zamiast dotychczasowego Wysokiego Przedstawiciela do Spraw Zagranicznych Unii). Włączono do Traktatu Kartę Praw Podstawowych oraz wprowadzono możliwość dobrowolnego wystąpienia państwa członkowskiego z Unii. Traktat przewiduje także zmianę sposobu glosowania w Radzie Ministrów. Wraz z rokiem 2009 wprowadzone ma zostać głosowanie na zasadzie podwójnej większości głosów – 55% krajów reprezentujących 65% ludności Unii oraz 72% krajów, w sytuacji gdy Rada Ministrów działać będzie sama. Jednak, decyzje dotyczące podatków, polityki zagranicznej, zabezpieczeń socjalnych czy też obronności zapadać będą jednomyślnie. Nowy podział głosów zaprezentowany w Konstytucji korzystny jest dla największych państw UE. Przyjmując nowe zasady głosowania Polska zyskuje procentowo większą liczbę głosów niż miała na zasadach nicejskich, traci jednak możliwość blokowania niekorzystnych dla siebie decyzji.
 
Warunkiem wejścia Konstytucji w życie jest jej ratyfikacja przez wszystkie kraje członkowskie. Ratyfikacja traktatu dokonywana jest w poszczególnych państwach przez parlament lub poprzez referendum. Unia Europejska przeznaczyła na czas ratyfikacji okres dwóch lat, co oznaczało, że Konstytucja dla Europy miała zostać przyjęta w 2006 roku. Jednak w obliczu negatywnego wyniku referendum we Francji i Holandii, a w związku z tym wstrzymaniem procesu ratyfikacji przez osiem państw członkowskich, przyjęcie Traktatu w zaproponowanej formie stało się niemożliwe.
 
W czerwcu 2007 roku na szczycie Rady Europejskiej w Brukseli przedstawiono projekt nowego traktatu. Po długich dyskusjach, osiągnięto kompromis co do mandatu negocjacyjnego dla konferencji międzyrządowej, która odpowiedzialna będzie za  przygotowanie ostatecznej wersji traktatu. Kolejnym krokiem będzie przedstawienie Traktatu krajom członkowskim na szczycie UE w Lizbonie w październiku 2007 r. Szacowana data wejścia nowej Konstytucji w życie, po jej podpisaniu i ratyfikacji, to 2009 rok.
 
Traktat reformujący Konstytucje dla Europy nie zakłada uchylenia obowiązujących traktatów unijnych, a wprowadzenie do nich odpowiednich poprawek. Nowy Traktat utrzymuje nadanie Unii osobowości prawnej oraz zachowanie kompetencji Unii w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Zakłada natomiast zlikwidowanie Wspólnoty Europejskiej, której następca prawnym będzie Unia. Zniesienie systemu trzech filarów UE, z zachowaniem pewnych odrębności II i III filaru oraz usunięcie wszelkich zapisów wskazujących na państwowość Unii, mianowicie: wykreślenie z nazwy słowa konstytucja; artykułu mówiącego o symbolach Unii; Minister Spraw Zagranicznych Unii będzie Wysokim Przedstawicielem Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, jak również zachowane zostanie dotychczasowe nazewnictwo aktów prawnych (rozporządzenia i dyrektywy zamiast ustaw) Uznano ponadto, iż Tekst Karty Praw Podstawowych nie zostanie włączony do traktatów oraz wprowadzono liczne drobne modyfikacje, w przypadku Polski i Litwy dotyczą one uzyskania zapisu o solidarności energetycznej. Holandia natomiast wywalczyła zwiększenie znaczenia roli parlamentów narodowych przy stanowieniu prawa unijnego. Nowy Traktat zakłada także zachowanie nicejskiego systemu głosowania większością kwalifikowaną w radzie do 31 października 2014r. Po tym okresie nastąpi wprowadzenie nowego systemu głosowania podwójną większością, z zastrzeżeniem, iż każdy kraj UE będzie miał możliwość zażądania powtórzenia głosowania. Zasada ta będzie obowiązywała do 31 marca 2017 r., po tym czasie obowiązywać będzie wyłącznie system podwójnej większości, z możliwością odwlekania decyzji w czasie (w momencie braku wystarczającej ilości głosów do zablokowania danej uchwały).